เฉลยแบบทดสอบสาระประวัติศาสตร์ ชุดที่ 2

ตอบ ตัวเลือกที่ 4 ผลผลิตทางการเกษตรอยู่ในระดับสูง

​

เนื้อหาที่ใช้ถาม : ประวัติศาสตร์สากลตะวันตก (ยุคกลาง)

​

วิเคราะห์ข้อสอบ : โจทย์ข้อนี้เป็นโจทย์ข้อสอบวิชาสามัญปี 61 ถามเกี่ยวกับระบบฟิวดัล ซึ่งใช้เป็นระบบการเมืองที่ถูกนำมาใช้ในยุคกลางของยุโรป เมื่อพิจารณาจากตัวเลือกต่างๆ ที่โจทย์ใช้มาลวงเราแล้ว จะเห็นว่าไม่ยากมากนัก ลักษณะหลายข้อเป็นลักษณะเฉพาะตัวของยุคกลางอยู่แล้ว

​

เข้าถึงเนื้อหา : ระบบฟิวดัลหรือระบบศักดินาสวามิภักดิ์ ถูกพัฒนามาจากระบบ Comitatus ซึ่งเป็นขนบธรรมเนียมของชนเผ่าเยอรมัน โครงสร้างสำคัญของระบบได้แก่ เจ้า (Lord) ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดิน และ ข้า (Vassal) ซึ่งเป็นผู้ที่ขอความอุปการะจากเจ้า โดยมีที่ดิน (fief) เป็นภาระผูกพัน การปกครองตามระบบจะมีลักษณะลดหลั่นกันตามลำดับเหมือนพิรามิด ตามทฤษฎีจักรพรรดิหรือกษัตริย์มีตำแหน่งสูงสุดและเป็นเจ้าของที่ดินทั้งหมด พระองค์จะแบ่งที่ดินให้กับขุนนางชั้นสูง ขุนนางชั้นสูงก็จะแบ่งที่ดินให้กับขุนนางชั้นรองลงไป จนกระทั่งไปสิ้นสุดที่ขุนนางยศต่ำที่สุด คือ อัศวิน (Knight)  ระบบความสัมพันธ์เช่นนี้จะก่อให้เกิดความจงรักภักดีระหว่างเจ้านายกับข้าโดยตรงต่อกัน

​

วิเคราะห์ตัวเลือก : เมื่อเราพอเข้าใจความหมายของ ระบบฟิวดัล แล้ว ในลำดับต่อไปเราจะมาวิเคราะห์ตัวเลือกเพื่อพิจารณาว่าตัวเลือกไหนเป็นผลจากระบบ และตัดออกไป

     ตัวเลือกที่ 5 เกิดยศฐาบรรดาศักดิ์ เช่น อาร์ชดุ๊ก ดุ๊ก เคานต์ เป็นต้น >> ยศต่างๆ เหล่านี้ เป็นผลมาจากระบบฟิวดัล แน่นอน ตามที่ได้อธิบายไปในส่วนเข้าถึงเนื้อหา ที่ว่า การปกครองตามระบบฟิวดัลจะมีลักษณะลดหลั่นกันไปตามลำดับเป็นขั้นบันได จึงเกิดเป็นยศฐาบรรดาศักดิ์เหล่านี้ขึ้นตามลำดับ

    ตัวเลือกที่ 1 กษัตริย์อ่อนแอ และไม่มีอำนาจในการปกครองอย่างแท้จริง >> แม้ตามทฤษฎีจากระบบฟิวดัล กษัตริย์จะเป็นเจ้าของที่ดินทั้งหมด แต่ในความเป็นจริง กษัตริย์จะต้องพึ่งพากำลังทหารของขุนนางในการทำศึกสงครามต่างๆ ดังนั้นจึงชัดเจนที่ว่า กษัตริย์ตามระบบฟิวดัลนั้นไม่ได้แข็งแกร่ง และอำนาจการปกครองก็ยังต้องอาศัยความจงรักภักดีจากขุนนางด้วย​

    ตัวเลือกที่ 3 คริสตจักรเข้มแข็งและมีอำนาจมาก >> ภายใต้ระบบฟิวดัล พระและนักบวช ถือเป็นกลุ่มทางสังคมกลุ่มหนึ่งภายใต้ระบบนี้ ซึ่งก็มีปัจจัยเสริมมาจากสภาพทางสังคม-การเมือง ที่ไม่เป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน มีการรบและทำสงครามระหว่างกันบ่อยครั้ง ผู้คนจึงหันเข้าหาคริสต์ศาสนาเพื่อเป็นที่พึ่งทางใจ เมื่อบวกรวมเข้ากับการจัดระบบของคริสตจักรที่มีระเบียบ มีโครงสร้างที่มีลำดับขั้นชัดเจน จึงส่งผลให้คริสตจักรเป็นสถาบันที่ทรงอิทธิพลมากในช่วงสมัยกลางภายใต้ระบบฟิวดัล

สรุปคำตอบ :   จากเนื้อหาและการวิเคราะห์ตัวเลือกออกส่วนหนึ่ง ครูแป๊ปจึงขอสรุปว่า ตัวเลือกที่ไม่ใช่ผลของระบบฟิวดัล คือ ตัวเลือกที่ 4 ผลผลิตทางการเกษตรอยู่ในระดับสูง ด้วยเหตุที่ว่า ลักษณะเศรษฐกิจซึ่งมีความสัมพันธ์กับการปกครองแบบฟิวดัล คือ เศรษฐกิจแบบ Manor ซึ่งมีลักษณะเป็นเศรษฐกิจแบบชุมชนพึ่งพาตนเอง ใช้แรงงานจากคนที่ใช้พื้นที่ของขุนนางซึ่งรวมถึงทาสติดที่ดิน ยังไม่มีการใช้เครื่องจักรเพื่อเร่งผลผลิต ผลผลิตเน้นเพียงให้เพียงพอต่อการบริโภคภายในแมเนอร์-Manor ของตน จากลักษณะเช่นนี้จึงเป็นไปไม่ได้เลยที่ผลผลิตทางการเกษตรจะอยู่ในระดับสูง

​

   และเมื่อคำตอบอยู่ในตัวเลือกที่ 4 

     ตัวเลือกที่ 2 การค้าโดยภาพรวมชะงักงันจนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 11 >> จึงต้องผิดไปอย่างไม่มีข้อสงสัย ด้วยเหตุที่ว่า ลักษณะเศรษฐกิจแบบ Manor มีลักษณะเป็นแบบชุมชนพึ่งพาตนเอง ผลผลิตเน้นที่เกษตรกรรม ศูนย์กลางทางเศรษฐกิจจะรวมในพื้นที่ของขุนนางตามชนบททั้งหมด ในขณะที่ความเป็นเมืองซึ่งมีมานับแต่สมัยโรมัน เลือนหายไป ภาพดังกล่าวจะเริ่มเปลี่ยนไปหลังจากการเกิดสงครามครูเสด ซึ่งมีผลให้ระบบแมเนอร์เสื่อมลง ทาสติดที่ดินหนีออกจากแมเนอร์ของตัวเอง และเริ่มทำการค้าในเมือง ความเจริญจะเริ่มเคลื่อนกลับมาอยู่ในเมืองมากขึ้น ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้จะอยู่ในช่วงราวคริสต์ศตวรรษที่ 11